Verslag chat 29 mei: Structurele financiering

Een van de dingen die in de eerdere discussies nog weinig naar voren is gekomen is het element van structurele financiering. Hierbij kun je denken aan concepten zoals dorpsontwikkelingsfonds of “de buurderij” van Mathieu Wagemans, die de volgende keer aan de orde komt.

Vaak is de financiering van een activiteit na de projectperiode het meest lastige voor de continuïteit, omdat dan dienen vervangende middelen gevonden te worden. Er zijn behalve gemeente, banken en kerken weinig donoren die structureel financieren. Hier ligt misschien ook een rol voor een dorpsontwikkelingsfonds: de overbrugging op lastige momenten. Dit naast de voorfinanciering van de projectontwikkeling.

Resultaat financiering

Resultaat financiering kan wellicht ook mogelijkheden bieden. Het gaat dan om subsidies op basis van het aantal leden, aantal bezoekers, cursisten etc. Gemeenten doen nog wel eens aan resultaat financiering. Het probleem voor dorpsraden is dat gemeenten autonoom zijn en verschillende vormen hanteren, waarbij het subsidiebeleid voor alle sectoren geldt, niet alleen voor de dorpsraden.

In het algemeen heb je incidentele en structurele subsidiering. Incidenteel zijn bijv start of evenementensubsidies. Structureel zijn bijvoorbeeld de waarderingssubsidies of de instandhoudingssubsidies. Voor het laatste worden soms prestatie-afspraken gemaakt, SMART- geformuleerd. Bij outcome en output subsidiëring gaat het om het nastreven van beoogde effecten. Alleen is dat lang niet altijd goed meetbaar (in SMART termen)

Subsidies voor kleine kernen.

In het algemeen is er geen duidelijk subsidiestelsel ten behoeve van kleine kernen. Je ziet tussen de gemeenten veel varianten en er zijn bijvoorbeeld ook veel dorpsraden die geen subsidie ontvangen. Soms zie je basissubsidies voor kernen, met een opslag van XX cent per inwoner, of gewoon een vast gedrag, ongeacht grootte. Soms zijn ze gebaseerd op kostensoorten, bijv huur of accommodatiekosten. Als de gemeente zelf dorpsraden instellen, dan word er meestal een budget vrijgemaakt.

Subsidie is wel vaak onderwerp van gesprek of onderzoek. Er zijn gemeenten die bij de Verenigingen van Kleine Kernen om advies komen om te weten op welke wijze en de hoogte van subsidie gebruikelijk is

Richtlijnen voor een basisbudget

In het verleden is er ooit een aanzet gedaan voor richtlijnen voor subsidies voor kleine kernen. Dat is toen helaas stop gezet, omdat er geen lijn in te vinden was. De VKK heeft ooit een richtgedrag genoemd waar dorpsraden mee uit de voeten zouden moeten kunnen, maar dit blijkt sterk afhankelijk van de locale situatie. Evenwel zou je kunnen denken aan richtlijn voor een basisbudget van een dorpsraad. Een dorpsraad wil functioneren en daarvoor zijn vaak middelen nodig, bijv voor het bestrijden van vergader en organisatiekosten. Dat basisbedrag is overigens ooit onderzocht en de VKK kwam toen uit op 3.500 gulden. Het is helaas niet terug te vinden in de dossiers hoe men aan dat bedrag is gekomen

Richtlijnen voor subsidiering van aktiviteiten

Als dorpsraden activiteiten uitvoeren, dan dienen ze aparte middelen te vinden. Dat kan bijv via subsidie maar ook op andere wijze, bijvoorbeeld via het verlenen van hand- en spandiensten, of door sponsoring door bedrijfsleven, fondsen of loterijen,

Er zijn evenwel veel soortgelijke problemen in kleine kernen met bijbehorende activiteiten.Voor die activiteiten (gemeenschapshuizen, voorzieningen, evenementen) zou je ook een bepaalde standaard financieringsvormen kunnen vinden. In de gezondheidssector heb je bijvoorbeeld ook allerlei normen en bedragen. Nu lijkt het erop dat elke dorpsraad zo'n beetje elke keer opnieuw het wiel moet uitvinden. Je kunt ook denken in termen van standaard business plannen voor voorzieningen en activiteiten die je kunt aanpassen op de lokale situatie

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten heeft ooit geprobeerd richtlijnen te ontwikkelen, maar dat project is toen stopgezet omdat men er niet uit kwam. Je hebt wel subsidierichtlijnen gehad, bijv van overkoepelende organen. Bijv in de amateuristische kunstbeoefening. Daar had je de SOMNO met subsidienormen. Misschien dat de NVKK daar eens naar kan kijken. Peter Franken zal dit binnenkort aan de orde stellen binnen het landelijk overleg van coördinatoren.

Gemeenten bepalen aan de hand van een subsidieverordening wie gesubsidieerd worden. Elk jaar dient in de gemeentebegroting een lijst van gesubsidieerde instellingen te worden opgenomen. Er zijn daarbij ook meerjarige subsidies met periodieke herijkingen. Als je langer dan vier jaar wordt gesubsidieerd, heb je volgens de algemene wet bestuursrecht recht op afbouw indien de subsidie wordt stopgezet

Vanuit kleine kernen zou je dus kunnen kijken wat er idealiter in zo'n verordening zou moeten staan, op basis van de problematiek van de kleine kernen. Je zou als landelijke organisatie een subsidierichtlijn kunnen ontwerpen en deze via de provinciale verenigingen via provincie aan gemeenten kunnen aanbieden als advies. Net zoiets als voor de scouting gebeurd. Deze krijgen per jaar subsidie al naar gelang het aantal leden. Niet iedere gemeente houdt zich daar overigens aan. Gemeenten blijven autonoom. Het hangt binnen een gemeente ook af van de prioriteiten die de politiek stelt. Het is daarom van belang om de problematiek van de kleine kernen zo helder mogelijk aan de subsidierichtlijnen te koppelen. Een duidelijke taak voor de overkoepelende organisatie zoals de VKK Wellicht kan deze discussie ook op de Limburgse dorpendag van 9 juni aan de orde komen.